مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن

مجموعه: سلامت سالمندان تعداد بازدید: 16
مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن

مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن

مشکلات گوارشی:

سوء هاضمه به احساس ناراحتی مبهم در شکم یا قفسه سینه گفته می شود که هیچ علت ارگانیک مشخص برای آن یافت نشده است. سوء هاضمه در سالمندان هنگام غذاخوردن یا بعد از آن ایجاد می شود. معده ، مری و روده کوچک در این مشکلات گوارشی درگیر هستند . مراقبت مناسب چنین بیمارانی شامل مراقبت شخصی و بررسی توسط پزشک می باشد . در موارد شدید و طول کشیده بیماری ، مراجعه به پزشک جهت بررسی علل ارگانیک ( عضوی ) سلامت عمومی بدن، داروهای مصرفی ضرورت دارد.

با افزایش سن، عملكرد اعضا و دستگاه‌های بدن دچار تغییراتی می‌شود كه دستگاه گوارش را هم در برمی‌گیرد. مشكلات دندانی، كم‌تحركی، تغییر رژیم غذایی و عوارض داروهایی كه در دوران سالمندی مصرف می‌شوند، ممكن است مشکلات گوارشی را تشدید كنند. در این نوشته، نگاهی می‌اندازیم به شایع‌ترین تغییرات و مشکلات گوارشی در دوران سالمندی و راه های پیشگیری و روش های درمان آنها.
سرطان‌های مری، معده، لوزالمعده و روده بزرگ با افزایش سن شیوع بیشتری پیدا می‌کنند بنابراین همیشه پزشكان باید این آگاهی را داشته باشند كه در سالمندان شیوع سرطان های دستگاه گوارشی از مری تا روده بزرگ و لوزالمعده بیشتر از جوان‌هاست.

علائم و نشانه ها:

در نظر بعضی از سالمندان، سوء هاضمه به آروغ زدن ، اتساع شکم ، احساس گاز زیاد در شکم و سیری زودرس اطلاق می شود که به آن ترش کردن همراه با نفخ می گوییم . در بعضی افراد مسن درد واقعی شکم و علائم شبیه زخم معده عنوان می شود ، در صورتی که هیچ زخمی وجود ندارد به آن ترش کردن بدون زخم می گوییم . گاهی این اصطلاح را بیماران برای توصیف احساس مبهمی که ناشی از بدی هضم غذا یا بدی تحمل بعضی غذاهاست به کار می برند .

به طور کلی بعضی از علائم مشکلات گوارشی و سوء‌هاضمه عبارتند از :

احساس درد خورنده یا سوزش شکم
نفخ (احساس پری در شکم)
احساس گاز زیاد در شکم
سوزش سر دل (بازگشت محتویات معده به حلق)
دل به هم خوردگی (تهوع)
استفراغ
آروغ زدن

پیشگیری از مشکلات گوارشی در سالمندان:

مراقبت از دندانها

مراقبت از دندانها امری است که از سنین کودکی می‏بایست شروع شود و چون از میان کلیه اعمال فیزیکی و شیمیایی که در جریان هضم غذا صورت می‏گیرد، تنها جویدن در اختیار انسان می‏باشد، بنابراین باید حداکثر استفاده را از این قسمت بنماید، مخصوصا سالمندانی که اکثرا دارای معده و روده‏ ای ضعیف و ناتوان هستند باید بدانند که جویدن کامل غذا کمک بزرگی به هضم آن می‏کند و چنانچه دندانها فاسد و یا کم باشند، این عمل بخوبی صورت نگرفته و سالمند را دچار سوء هاضمه و مشکلات گوارشی می‏نماید.

اکثر سالمندان با مشکل بی دندانی مواجه هستند و نمی توانند غذاهایی مثل گوشت های سخت و سفت، یا سبزیجات خام یا میوه هایی که فیبر بالایی دارند مثل سیب را مصرف کنند و احتمال دارد نجویده این گروه مواد غذایی را مصرف کنند که با مشکلات گوارشی در سالمندان مثل سوء هاضمه و نفخ و دل پیچه و حتی حالت استفر اغ مواجه شوند.
حتی امروزه، پزشکان معتقدند که چنانچه دندانها دیگر نتوانند خوب کار کنند، هرچه زودتر باید این نقیصه را با گذاشتن دندان مصنوعی جبران نمود. مخصوصا اگر دندانی فاسد و کرم خورده هم باشد که کانون مرض و عفونت نیز به حساب می‏آید.

رعایت رژیم غذایی مناسب

در دوران سالمندی مواد غذایی بایستی محتوی مواد سه گانه اصلی یعنی هیدراتهای کربن (قند و نشاسته)، پروتئین و چربی و همچنین مواد معدنی و ویتامینها باشد که در مطالب قبل بررسی شد.
به طور کلی نکته ‏ای که در برنامه غذایی سالمندان بسیار مهم است، توجه به این موضوع می‏باشد که چون تحمل گرسنگی به مدت طولانی برای سالمندان مشکل است، لذا باید به فواصل کم غذا خورده، اما تعداد دفعات افزایش یابد و مصرف میوه‏ جات و سبزیجات نیز علاوه بر تأمین ویتامین های مورد نیاز در رفع یبوست در سالمندان و افزایش حرکات روده نقش بسیار مهمی دارد.
مصرف زیاد حبوبات به دلیل وجود پروتئین های دیرهضم برای سالمندان مناسب نمی‏باشد مگر آنکه از قبل خیسانده شوند.
مصرف چربی و استعمال دخانیات در بیماریهای قلبی ـ عروقی و تنگی رگها نقش داشته و باعث افزایش فشار خون می‏گردد.

سالمندانی که بیماری دیابت ندارند، چاق نیستند در صورتیکه مشکل دندانی دارند و نمی توانند از نانهای حجیم سبوس دار استفاده کنند به دلیل مشکلات گوارشی مثل عدم هضم در دستگاه گوارش و دل درد یا دل پیچه در هنگام خواب می توانند از برنج پخته به همراه ماست کم چرب و سبزیجات پخته استفاده کنند. همچنین از گروه گوشتها ترجیحا گوشت سفید مثل مرغ یا ماهی و از حبوبات، حبوباتی که کمتر حالت نفخ ایجاد می کنند مثل عدس یا ماش می توانند استفاده کنند. نوشیدن حداقل ۶ تا ۸ لیوان آب در روز و حتی ۱ تا ۲ لیوان در هنگام شام البته با احتساب فاصله زمانی مناسب تا شام بایستی آب مصرف کرد.

استراحت

استراحت بعد از غذا از جمله عواملی است که در مورد سالمندان حتما بایستی در نظر گرفته شود. البته منظور این نیست که بلافاصله بعد از صرف غذا به استراحت بپردازند، اما بعد از نیم تا یک ساعت، خواب و استراحت مناسب است.
سالمندان عموما به اندازه جوانان می‏خوابند، اگرچه آنها به دفعات بیدار می‏شوند و دوره خواب عمیق در مقایسه با کل زمان خواب نزد آنها کوتاهتر است. بی‏خوابی ممکن است به دلیل افسردگی، ترس از تنهایی و مرگ، احتیاج به ادرار کردن و مشکلات دیگر مربوط به سالمندی باشد.

اصولا سالمندی یا فرایند پیری، شامل تغییرات پیوسته ای در بدن از بدو تولد تا زمان مرگ است. سلولهای بدن در زمان پیری تحلیل می روند و سوخت و ساز بدن کم می شود و سرعت تخریب سلولی بیشتر می شود. بنابراین بدن انسان در زمان سالمندی دچار تغییرات فیزیولوژیکی خاص می شوند که کم کم توانایی قبلی خود را از دست می دهند.
در سالمندان عضلات بدنشان تحلیل می رود و جای خود را به بافت چربی می دهد. به همین دلیل نیاز سالمندان به چربی کمتر می شود. از آنجاییکه معمولا احساس تشنگی در سالمندان کمتر است، ممکن است آب کمتری دریافت کنند و مشکلاتی نظیر خشکی پوست و یبوست و احتمال ایجاد کم آبی یا –دهیدراتاسیون، علایم و علل مشکلات گوارشی در سالمندان بیشتر است.

مشکلات گوارشی ناشی از کهولت:

 یبوست

آنچه بیش از همه گوارش سالمندان را آزار می دهد، مشکل یبوست است چون با افزایش سن، عضلات دیواره لوله گوارش به تدریج ضعیف تر می شوند و قدرت حرکت دادن رو به جلوی محتویات روده کاهش می یابد. این مهم ترین وضعیتی است که در بدن افراد مسن رخ می دهد اما علت یبوست فقط به این امر محدود نمی شود. بسیاری از سالمندان، باید از داروهای ضدفشارخون ادرارآور استفاده کنند. با مصرف چنین داروهایی آب بدن کاهش می یابد و یبوست اتفاق می افتد. مورد دیگر درباره کسانی است که به بیماری دیابت مبتلا هستند. اگر دیابت به خوبی کنترل نشود، روی دستگاه عصبی اثری تخریبی می گذارد و اعصاب پیام آور به روده به درستی پیام را صادر نمی کنند. عامل بعدی به کاهش یا عدم تحرک افراد مسن مربوط می شود. در هر حال همه این موارد دست به دست می دهند و مشکل یبوست را در فرد به وجود می آورند.

ریفلاکس معده

بیماری های حرکتی مری در افراد سالمند شیوع زیادی دارد و چه بسا مشکلاتی را در بلعشان به وجود آورد. مشکلات التهابی و ریفلاکس (بازگشت محتویات معده به درون مری) که در این گروه سنی دیده می شود، می تواند به دلیل اضطراب یا افسردگی شان باشد ولی آنچه باعث نگرانی ما می شود مشکلات بلعی است که بیمار از آنها شکایت می کند. مصرف بعضی از داروها، زخم ها و سرطان مری باعث می شود فرد نتواند غذا را به راحتی ببلعد. در این مواقع، استفاده از دستگاه آندوسکوپی و با دید مستقیم به تشخیص کمک می کند.

مشکلات معده نیز به وفور دیده می شود. اغلب بیماران ممکن است از داروهای زیادی برای درمان مشکلات گوارشی در دوران سالمندی استفاده کنند. این داروها ممکن است خطر خونریزی معده یا زخم های روده ای را بالا ببرند، بنابراین سالمندان باید توجه داشته باشند برای درمان مشکلات گوارشی خودسرانه و بدون تجویز پزشک دارویی مصرف نکنند.

تغییر در سیستم گوارش

سیستم گوارش، غذایی را که خورده می‌‌شود با کمک انقباض‌‌های ماهیچه‌ای، در بدن و در مجرای گوارشی‌مان به حرکت درمی آورد.

هر چه سن افزایش می‌‌یابد، این فرآیند آهسته‌تر شده و حرکت غذا در روده بسیار کند می‌‌شود. حرکت کند غذا، موجب جذب بیشتر آب از مواد دفعی و در نتیجه یبوست می‌‌شود.

مصرف دارو

معمولا افراد مسن به بیماری‌‌های متفاوتی مبتلا می‌‌شوند و به منظور درمان، داروهای متنوعی مصرف می‌‌کنند. برخی از این داروها عوارضی چون ایجاد یبوست دارند و مستقیما روی روده اثر می‌‌گذارند.

عدم تحرک

افراد هرچه بیشتر پا به سن می‌‌گذارند، کم تحرک‌تر می‌‌شوند و کم تحرکی روی سیستم گوارش اثر گذاشته و ایجاد یبوست می‌‌کند.

برخی از افراد هم ممکن است به دلیل مشکلات مفصلی و یا جراحی، به مدت زیادی در بستر بمانند و این وضعیت آنها را به یبوست مبتلا می‌‌کند.

عدم نوشیدن کافی مایعات

وقتی بدن به اندازه کافی آب داشته باشد، فرد هیچگاه دچار یبوست نمی‌شود.

اما افراد مسن معمولا به اندازه کافی مایعات مصرف نمی‌کنند و گاهی اوقات هم به دلیل مشکلاتی ممکن است دچار تکرر ادرار شوند و بدن‌شان به سمت خشکی پیش رود.

در این صورت آنها دچار یبوست می‌‌شوند.

بیماری دیورتیکول

بیماری دیورتیکول، بر اثر وجود چندین دیورتیکول در روده به وجود می‌‌آید.

در واقع، دیورتیکول‌‌ها بیرون زدگی‌‌هایی هستند که در محل‌‌های ضعف لایه عضلانی روده ایجاد می‌‌شوند و شامل مخاط و زیر مخاط روده می‌‌باشند.

پیش از چهل سالگی، این حالت غیرمعمول است اما با افزایش سن، تعداد آنها بیشتر می‌‌شود.

بنابر بررسی‌‌ها معلوم شده که بیش از نیمی از افراد بالای ۵۰ سال، دیورتیکول روده‌ای دارند.

اگرچه در بسیاری از افراد علایم این بیماری بدون علامت است اما گاز، نفخ، درد شکم و یبوست از علایم رایج این بیماری است.

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و زخم‌‌ها

بسیاری از افراد مسن برای رهایی از دردهایی مانند آرتروز و دیگر دردهای مزمن، از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی استفاده می‌‌کنند.

مصرف مرتب این داروها، خطر زخم و خونریزی معده را افزایش می‌‌دهد.

البته این مشکل در همه افرادی که از این نوع داروها به مدت طولانی استفاده می‌‌کنند، دیده می‌‌شود.

مشکلات مربوط به مری و دهان

مری مجرایی است که دهان را به معده متصل می‌‌کند.

این عضو مانند روده، با مسن شدن، کندتر کار می‌‌کند و غذا را با سرعت کمتری به معده می‌‌فرستد.

این کندی حرکت، موجب مشکلاتی در بلع غذا یا مایعات می‌‌شود.

بیماری‌‌هایی مانند زوال عقل، سکته مغزی و یا پارکینسون نیز باعث اشکال در بلع می‌‌شوند.

مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن

مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن

مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن

 

سالمندان و دیابت / کنترل دیابت در سالمندان و نکات مهم در این مورد

مطالب مرتبط

نظر شما !!!

نظر شما برای “مشکلات گوارشی / علائم و نشانه های مشکلات گوارشی / پیشگیری از مشکلات گوارشی / مشکلات گوارشی ناشی از کهولت سن”



قالب تفریحی