مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

مجموعه: سلامت معلولین تعداد بازدید: 32
مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

برخی از مشکلات نابینایان در جامعه

یونسکو در سال ۱۹۵۰، پانزده اکتبر(۲۳ مهر) را به عنوان روز جهانی عصای سفید نامگذاری کرد.

سازمان آموزشی، علمی، فرهنگی ملل متحد یونسکو و شورای جهانی نابینایان، در جلسه‌ای مشترک قانون «عصای سفید» را در سال ۱۹۵۰ بررسی کرده و به تصویب رساندند.

بر این اساس قانون عصای سفید، تصویری جدید از نابینایان را در جامعه ترسیم کرد. در میان وسایل کمک حرکتی نابینایان، می‌توان عصای سفید را به عنوان پرچم استقلال آنها قلمداد کرد.

عصای هور یا عصای بلند بعد از جنگ جهانی دوم، به عنوان یک وسیله کمک حرکتی برای نابینایان ابداع شد.

این عصا، ابتکار یک عکاس شهر بریستول کشور انگلستان بود. جیمز بیگز که در اثر سانحه بینایی خود را از دست داد، برای در امان بودن از خطر وسایل نقلیه با یک ابتکار تاریخی، عصایی به رنگ سفید به دست گرفت تا برای همگان به راحتی قابل دید باشد.

این عصا همچنین به دلیل بلندی به فرد امکان می‌دهد تا مانع‌ها و تغییرهای بر سر راه خود را تشخیص بدهد. بعد از آن، عصای سفید، نشانه‌ای بین‌المللی برای شناخت نابینایان شد.

۱۶ سال پس از اینکه جیمز بیگز عصای سفید به دست گرفت، دکتر ناول پری ریاضیدان و دکتر جاکوپس تن بروک حقوقدان آمریکایی در بیانیه‌ای با حمایت از حقوق اجتماعی نابینایان، اعلام کردند که باید فرصت‌های برابر برای افراد بینا و نابینا در نظر گرفته شود.

برخی از مشکلات نابینایان در جامعه

● توانمندی نابینایان دیده نمی شود

امیرحسین حاجی شاهوردی فوق لیسانس روانشناسی از جوانان کم بینایی است که معتقد است نابینایان و کم بینایان در سطح جامعه و در بیشتر ابعاد فرهنگی و اقتصادی و علمی مورد بی مهری قرار گرفته اند. او با اشاره به اینکه قوانین حمایت از نابینایان زمانی اجرا می شود که اعتبارش تأمین شده باشد می گوید: با وجود تلاش هایی که در این زمینه صورت گرفته است اما هنوز شاهد اجرای کامل مهم ترین بندها مثل فراهم کردن تحصیلات دانشگاهی رایگان برای تمام نابینایان نیستیم. مناسب سازی شهری آنچنان که باید و شاید صورت نگرفته است و از همه مهم تر اینکه در بعد برخورد با معلولان مخصوصا نابینایان، افراد جامعه آموزش لازم را ندیده اند.

شاهوردی که عنوان جوان نمونه استان تهران در سال ۸۴ را دارد، ادامه می دهد: توانمندی های نابینایان در جامعه هنوز مورد پذیرش قرار نگرفته است. با اینکه ۲ درصد معلولین نخبه هستند اما متأسفانه شاهد بیکاری قشر تحصیل کرده نابینا هستیم. به طوری که مراکز بیشتر افراد کم بینا و نابینا را با وجود تحصیلات و توانمندی بالا فقط در بخش هایی مثل تلفنخانه و اگر اقبال داشته باشند تدریس استخدام می کنند. در قانون استخدام ۳درصدی معلولان پیش بینی شده است که اکنون ۳/۱ درصد اجرا می شود.

مسئول آموزش و توانبخشی نابینایان در «خانه عصای سپید» با ابراز تأسف از تعطیل شدن این مؤسسه خصوصی و خیریه ادامه می دهد: در میان خانواده های نابینایان اقشار کم درآمدی وجود دارند که باید مورد حمایت مراکز خیریه قرار بگیرند. بسته شدن این مرکز که در آموزش هنر، خط بریل به دیر نابینایان و پرکردن اوقات فراغت آنها بسیار مفید بود. می تواند برای نابینایان شهر تهران و استان البرز و حتی مردم آن محل که به حضور قشنگ نابینایان عادت کرده بودند، سخت باشد، او پیشنهاد می دهد تا خیرین با توجه به لزوم داشتن چنین مراکزی دست همت و دل رئوف خود را متوجه نابینایان کرده و دراین مسیر هم گام هایی بردارند.

● مراکز فرهنگی و نشریات برای نابینایان کم است

نسرین اطیابی، صاحب امتیاز و مدیرمسئول ماهنامه «بشری» ویژه نابینایان و کم بینایان در زمینه برخوردهای اجتماعی با نابینایان و جایگاه آنها در اجتماع می گوید: نابینایان نه تنها از نعمت دیدن محروم هستند بلکه از دیده شدن توسط افراد جامعه نیز محرومند. وقتی نابینا از پله ها بالا می رود و فرد باتعجب می گوید: مگر نابینا هم می تواند از پله بالا برود!! یا وقتی استاد دانشگاه قول امتحان شفاهی می دهد و در اجابت کردنش سخت ترین امتحان شفاهی را با پیچاندن سؤالات طراحی می کند و یا اجازه ضبط دروس را نمی دهد، این یعنی دیده نشدن نابینا و کم لطفی نسبت به او.

اطیابی با اشاره به اینکه برای نابینایان درسطح کشور به اندازه انگشتان یک دست هم نشریه نداریم، ادامه می دهد: یک نابینا می تواند نویسنده یا مسئول یک نشریه باشد اما این امکانات در جامعه برای او مهیا نیست. در شرایط کنونی وضعیت برای نابینا مصداق این داستان است که روزی از خواب بیدار شوی و متوجه شوی تلویزیون کار نمی کند، رادیو نداری، در کیوسک های روزنامه فروشی نشریه ای وجود ندارد، دسترسی به کامپیوتر و سایت های خبری نداری و از امکانات رفاهی و شهروندی نمی توانی استفاده کنی… آن زمان تو شهروند درجه دوم هستی و این خیلی غم انگیز است.

مدیرمسئول نخستین نشریه دوگانه ویژه نابینایان و کم بینایان با تأکید بر اینکه نشریات نابینایان باید مناسب حال تمامی گروه های سنی باشد می گوید: متأسفانه چنین نشریاتی برای کودکان و نوجوانان در ایران وجود ندارد و این معضل از لحاظ پرورش فکری و ارتقاء دانش نوجوانان نابینا بسیار بد است. ما در نشریه بشری با درخواست زیاد کودکان و نوجوانان نابینا فقط اجازه داریم ویژه نامه هایی را برای گروه سنی داشته باشیم که بسیار کم و محدود است.

او فضاهای فرهنگی برای نابینایان را نه تنها کافی نمی داند بلکه با نگاهی منتقدانه می گوید: در نمایشگاه های بین المللی مثل نمایشگاه مطبوعات یا نمایشگاه قرآن یا نمایشگاه کتاب چه میزان از تولیدات به کار نابینایان می آید؟ چقدر قرآن و ادعیه و کتاب با خط بریل چاپ می شود؟ آیا در انتخاب محل یا مناسب سازی مکان های نمایشگاهی به حضور نابینایان توجه شده است؟ وقتی برای استفاده از تاکسی، با وجود حضور سواری های زیاد در خیابان مدت طولانی به خاطر نابینایی وقت گرفته می شود چه کسی پاسخگو و مسئول است؟

این مترجم زبان انگلیسی برخورد افراد جامعه با معلولان را مناسب ارز یابی نمی کند و می گوید: بهترین راه مدیریت رفتارهای اجتماعی با معلولان، آموزش های درست به خانواده آنها و بعد سطح جامعه است. توانبخشی رفتاری خانواده ها و افراد جامعه با معلولان باید از مدارس و کلاس های تربیتی صورت بگیرد تا در وجود افراد نهادینه شود.

او در امر تحقق چنین اهدافی وجود مراکزی مانند خانه عصای سفید را مفید دانسته و ادامه می دهد: با وجود این مرکز در شمال تهران حداقل مردم آن منطقه با نابینایان و ویژگی های آنها آشنا شده و با آنها انس گرفته بودند که متأسفانه پایدار نماند. بهتر است به جای تعطیل شدن این مراکز به فکر گسترش آنها در سایر نقاط باشیم تا نابینایان در تمامی نقاط شهر بزرگ تهران از شمال تا جنوب بتوانند از مراکز فرهنگی و آموزشی و تفریحی استفاده بهینه ببرند.

● توزیع ناعادلانه امکانات آموزشی

بحث آموزش و پرورش در هر جامعه ای از مهم ترین بحث ها و مدیران آن از قدرترین مدیران دولتی هستند که باید با شناخت درست از شرایط دانش آموزان بهترین امکانات را برای آموزش و پرورش نسل جوان مخصوصا معلولان مهیا کنند. چرا که سواد آموزی و حرکت جامعه همگام با پیشرفت های علمی از مهم ترین دلایل رشد و شکوفایی یک جامعه است. جامعه ای که افراد سالم و معلول در کنار هم سازنده آن هستند.

در مدارس نابینایان، امکانات بصورت عادلانه توزیع نشده است. با کمی دقت می توان فهمید در شهرهای بزرگی مثل تهران که دانش آموزان نابینا برای تهیه کتب درسی با داشتن برخی از ابزار تحصیلی مثل قلم و لوح با مشکلات متعددی روبه رو هستند؛ شرایط مدارس شهرستانی با دانش آموزان روستایی چگونه است.

محبی، معاون یکی از مدارس نابینایان تهران با اشاره به اینکه در مقایسه با دهه های گذشته وضعیت تحصیلی و امکانات دانش آموزان نابینا بهبود قابل قبولی داشته است می گوید: اما با توجه به اینکه در هر شهر و محلی می تواند نابینایی زندگی کند این بهبود کافی نیست. مثلا اگر کتب درسی تغییری داشته باشد کتاب با تدوین جدید دیر به دست دانش آموزان نابینا می رسد یا برخی از امکانات آموزشی مانند لوح، قلم و ماشین تایب پرکینز خیلی دیر در اختیار همکاران ما قرار می گیرد که این مهم با توجه به ضعف اقتصادی اکثر خانواده های نابینایان باید هرچه سریعتر برطرف شود.

او که به نوعی سخنگوی مشکلات همکاران خود در سایر نقاط ایران شده است ادامه می دهد: در برخی از شهرها و روستاها مدارس نابینایان وجود ندارد. نبود فضای آموزشی در برخی از شهرها باعث دور شدن دانش آموزان از خانواده و مسئله شبانه روزی شدن تحصیل آنها شده است که تأمین محل اسکان و پوشاک و تغذیه شان را به وجود می آورد. این موارد باعث هزینه های بیشتر آموزش و پرورش و دغدغه خانواده ها شده است.

این معاون مدرسه دخترانه نابینایان بااشاره به مراجعه افراد دیرنابینا به مدارس برای یادگیری خط بریل می افزاید: تعداد کم آموزشگاه های نابینایان و یا مراکز فرهنگی ویژه این قشر مهم ترین دغدغه نابینایان است. موسسه ای مانند عصای سپید که می توانست در اجتماعی کردن و آموزش هنر به نابینایان و خط بریل به دیربینایان یاری دهنده باشد با تعطیل شدن می تواند معضلات و مشکلات متعددی را به وجود بیاورد. او با نگاهی متفاوت به بسته شدن خانه عصای سپید این اتفاق را بی توجهی به کار «نامنی» موسس این خیریه که با سرمایه شخصی ایشان تأسیس شده بود برمی شمارد.

● لزوم به کارگیری نابینایان در امور مربوط به خودشان

در ادبیات عامیانه ما همیشه ضرب المثلی رایج است که می گوید: تا نوزادی گریه نکند مادر شیری به او نمی دهد. تا زمانی که ما نیازهای خود را به درستی و با جدیت پیگیری نکنیم، شاید نباشند کسانی که نیازسنجی کنند و نیازهای ما را در بهترین زمان ممکن برطرف سازند. باید دید در این غمنامه بی توجهی به نیازهای معلولان مخصوصا نابینایان، خود آنها چقدر ضعیف عمل کرده اند و برای تامین نیازشان آستین همت و زبان گویا را به خدمت گرفته اند؟ چرا که تا کسی در وضعیت نابینا قرار نگیرد نمی تواند به طور کامل نیازهای او را تشخیص دهد.

● نبود امکانات، پل ترقی نابینایان!!

مصطفی فروزنده مسئول روابط عمومی مجله علم و فرهنگ با اشاره به اینکه نابینایان ایرانی با بهره هوشی بالای خود اگر امکانات داشته باشند می توانند دست به کارهایی بزنند که از عهده نابینایان سایر کشورها بر نمی آید می گوید: در کشور ما نه تنها به توانمندی نابینایان اعتمادی ندارند، بلکه برای دادن حق معلولیت ماهی ۳۰هزار تومان مستمری آنقدر در خانه و محل زندگی، تجسس می کنند که نابینا از داشتن آن امکانات و تسهیلات صرف نظر می کند.

او بعد از مسائل فرهنگی، مناسب سازی نشدن مراکز فرهنگی، علمی و حتی نمایشگاهی را برای تردد معلولان و نابینایان و تحصیل، اشتغال و ازدواج را از دیگر دغدغه های نابینایان برمی شمارد و می افزاید: این قشر نسبت به سایر جوانان آسیب پذیرتر هستند و باید در امور مربوط به آنها با دقت عمل و سرعت بیشتری وارد میدان شد.

مصطفی فروزنده، دغدغه مهم نابینایان تحصیل کرده را نداشتن مجلات تخصصی در گروه های سنی مختلف می داند و می افزاید: در این زمینه مخصوصا برای گروه کودکان و نوجوانان و قشر دانش آموز باید تلاش های بیشتری صورت بگیرد.

امیر اسلامی سردبیر مجله علم و فرهنگ هم در سخنان کوتاهی با تاکید بر اینک خود نابینایان باید در برطرف کردن محدودیت ها و در اختیار گرفتن زمام امور خودشان محکم وارد میدان شوند می گوید: «چنان نابینا برای مردم جامعه ما ناآشنا است که در روز عصای سفید برای انجام مصاحبه از او که تحصیل کرده و دارای فهمی انسانی و متعالی است می پرسند: از نظر تو خدا چه رنگ است؟ آیا فکر می کنند نابینا مستجاب الدعوه است و… ما خیلی سعی داریم بگوییم نابینا، نابیناست و لفظ روشندل با او سنخیتی ندارد. حتی در داشتن این اسم که نشان دهنده نوع معلولیت ماست باید با مردم حتی فرهنگیان مجادله و مباحثه داشته باشیم. اگر نابینا محکم در جامعه قدم بردارد و خواسته هایش را بر زبان جاری کند حتما پررنگ تر از آنچه اکنون است، دیده می شود.»

● مسئولان متعهد و متخصص نیاز جامعه نابینایان

بالاخره با سرابی یکی از نویسندگان و اهالی خبر و مطبوعات که کم بیناست و در ایران سپیدفعالیت می کند هم صحبت می شوم او نیز با تاکید بر بهبود اوضاع نابینایان معتقد است اگر در دو کفه ترازوی سنجش پیشرفت امور مربوط به نابینایان مسئولین و خود نابینا را قرار دهیم، کفه نابینایان پررنگ تر و نقش آنها تاثیرگذارتر است. اما نکته قابل تامل در کفه مدیران و مسئولان این است که همگی متعهدانه فعالیت می کنند اما متخصص امور نابینایان نیستند. اگر قرار است نابینا به تمامی حقوق اجتماعی و حقوق تعیین شده معلولان برسد باید خود نیز تلاش بیشتری کند و خواسته هایش را کارشناسی شده و با سماجت بیشتری دنبال کند. در این صورت است که با توانمندی خود نابینایان عرصه های اشتغال، تحصیل و تردد و داشتن رسانه و… برایشان باز خواهد شد.۷

مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

روش برخورد با نابینایان

۱- در برخورد با نابینایان با احساس ترحم، مراقبت افراطی، ترس و یا فرار از تعامل با آنان رفتار نکنید.

۲- مشکلاتی مثل افسردگی، گوشه گیری، احساس حقارت، خودپنداره منفی و بی تفاوتی به طور فراوان در بین نابینایان دیده می شود. سعی کنید با روش های صحیح مشاوره ای آنها را درمان کنید…

 

۳- گاهی برای آموزش نابینایان آنان را در مراکز شبانه روزی قرار می دهند. باید مسئولان امر را با پیامدهای منفی این مراکز آشنا نمود. از جمله جدایی از اجتماع، روابط ناسالم، عوارض اجتماعی، روانی و شخصیتی، باید این محیط را با ارائه خدمات مشاوره ی بهداشت روانی مجهز نمود و از پیامدهای منفی آن کاست.

۴- در برخورد با افراد نابینا در بسیاری موارد مشاوره ی خانوادگی لازم است. اولاً به اعضا خانواده اطلاعات کافی از توانایی و کاستی داده شود. ثانیاً در بسیاری موارد فرد نابینا با اعضاء خانواده مشکل دارد که انجام مشاوره ی خانواده برای حل آن ضروری است.

۵- مشاوره گروهی در بسیاری موارد دارای اهمیت فراوانی برای افراد نابینا است. از طریق مشاوره ی گروهی آنها می توانند به یادگیری مسائل و مهارت ها بپردازند. روش مشاوره گروهی نابینایان به دو صورت انجام می گیرد:
الف: روش مشاوره گروهی: در این حالت اینان نوعی مشکل خاص دارند و می توانند از یکدیگر بسیاری چیزها را یاد بگیرند که از طریق مشاوره فردی نمی توان به آنان آموخت. علاوه بر این موارد این افراد حرف دل یکدیگر را بهتر می فهمند و پی می برند مشکل آنها منحصر به فرد نیست.

ب:مشاوره گروهی تلفیقی: از این طریق می توان افراد نابینا و بینا را در یک گروه قرار داد. هدف این است که افراد نابینا در واقع عصای آنها شوند و در فعالیت های عملی در مشاوره ی گروهی مثل مجسمه سازی، بازی درمانی به آنان کمک کنند. افراد عادی باید همسن و همجنس با آنان باشند. به طور داوطلب جهت کمک به رفع مشکلات نابینایان در این جلسات شرکت کنند. در مدارس می توان در جلسه گروهی برای نابینایان چند دانش آموز عادی را انتخاب نمود.

۶- معلمان نابینایان باید حتما، جلسات توجیهی مشاوره را بگذرانند و از روحیه و شخصیت نابینایان آگاهی داشته باشند و نحوه ی برخورد صحیح را با آنان فرا بگیرند.

۷- باید در مواقع مشاوره با فرد نابینا همواره از رفتار کلامی بهره گرفت و احساسات و عواطف را از طریق کلام به مراجع منتقل نمود. مراجع را همواره باید با اسم صدا زد. مشاور باید خود را به او معرفی کند. از واژه های اینجا و آنجا به کار نبرد و نباید مثالی آورد که نمی تواند آن را مجسم کند. مثلا به جای صحبت کردن از یک واحد اداره باید از کل اداره صحبت کرد. به عبارت دیگر نابینایان یکپارچگی و کلیت را بهتر از اجزا درک می کنند.

۸- از آنجا که مراجع نابینا در اغلب موارد از طریق حس شنوایی اطلاعات را بدست می آورد بنابراین در جلسه مشاوره هم باید حتی الامکان اشیا و وسایل قابل لمس را در اختیار مراجع نابینا بگذاریم. باید زمینه فعالیت و خودپویشی و تحرک و فعالیت لازم را در کودک ایجاد کنیم. چون فرد نابینا شی را نمی بیند لذا برای آن جنب و جوش نشان نمی دهد، ما با در اختیار قرار دادن آن می توانیم در او انگیزه ایجاد کنیم.

۹- کوشش کنید از پیشداوری منفی نسبت به افراد نابینا بکاهید. ذهن خود را از انواع پیشداوری ها خالی کنید تا بتوانید کودک نابینا را بپذیرید.

۱۰- در انجام فعالیت مشاوره توانبخشی نابینایان مراقب میزان خستگی او باشید. چون افراد نابینا خیلی زود خسته می شوند. قبل از اعلام بیزاری به او استراحت دهید بعد فعالیت را شروع کنید.

۱۱- در مشاوره با افرادی که از باقی مانده بینایی برخوردارند آنان را تشویق کنید که حداکثر بهره برداری از آنان باقی مانده ی بینایی را به عمل آورند. مدت ها عقیده بر این بود افرادی که کمی بینایی دارند اگر نوشته را نزدیک کنند یا بیش از حد از آن بهره گیرند ممکن است موجب از بین رفتن کل بینایی فرد شود. ولی مطالعات خلاف ایم امر را نشان می دهد، باراگا و هالی دی معتقدند که استفاده صحیح از باقی مانده بینایی به تقویت و تربیت بینایی کمک می کند و به چشم و باقی مانده بینایی لطمه ای وارد نمی کند.

مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان

مطالب مرتبط

نظر شما !!!

نظر شما برای “مشکلات نابینایان در جامعه همره با روش رفتار با نابینایان”



قالب تفریحی